«O άνθρωπος είναι η απάντηση όποια και αv είναι η ερώτηση»

Μαρτίου 15, 2010 at 12:53 (Οικονομία, Τέχνη) (, )

Βασίλης Ν. Ρόγγας

Ενδείκνυται άραγε ο υπερρεαλισμός για να εκφράσει κανείς την αντίθεση του στα πρώτα επαχθή επιβαλλόμενα οικονομικά μέτρα της Κυβέρνησης; Αν πούμε ότι: οι Καταστασιακοί έκαναν κουμάντα στα συνθήματα του Μάη του 1968, ο Μαγιακόφκσι και ο Μπρέχτ ήταν η αισθητική φαιά ουσία του κομμουνισμού του πρώτου μισού του 20ου αιώνα, ο Βίκτορας Ουγκώ με τους Αθλίους του μας έδειξε πως να αγαπάμε την κοκκινη σημαία, ο Θεοδωράκης με την εμβατηριακή του μουσική στην ποίηση ζωντάνεψε ένα κίνημα 150.000 ανθρώπων και άλλα τόσα πολλά παραδείγματα, τότε μάλλον η τέχνη (όποιας μορφής) έχει πολύ να κάνει με τα κοινωνικά κινήματα, τις εξεγέρσεις και τις επαναστάσεις.

Φυσικά και δεν το στηρίζω αυτό σε κάποια επιστημονική συγκριτική έρευνα. Τουναντίον, ούτε και θα το προσπαθούσα ποτέ, γιατί προτιμώ να παραμείνει στη σφαίρα θυμικού ή του βιωματικού αν θέλετε. Τι σχέσή όμως έχει ο υπερρεαλισμός;

Οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ την Παρασκευή της συγκέντρωσης της ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ στο Σύνταγμα ύψωσαν ένα πανώ που έγραφε αυτό ακριβώς. Και, ναι, θα μπορούσε να πει κανείς ότι το ΚΚΕ εσωτερικού ζει και βασιλεύει ή κάποιος ντούρος κομμουνισταράς θα έλεγε ότι δε κομίζει καμία διπολική αξιακή πλαισίωση στην μορφή που έχει τώρα δα πάρει η ταξική πάλη…Μπορεί.

Γεγονός είναι ότι στους καιρούς μας έμελλαν να διαψευστούν όλες οι ιδεολογικές, οικονομικές και πολιτικές βεβαιότητες του νεοφιλελευθερισμού που μόνος του ηγεμόνευε από το 1990 με κεντρική του επωδό περίπου το: «αφήστε την αγορά να αυτορυθμιστεί, καταλαμβάνοντας κάθε τομέα της οικονομικής δραστηριότητας και έτσι θα ευημερήσει και η κοινωνία»!

Δε νομίζω πως είναι σκόπιμο να μπω σε ανάλυση της κατάσταση του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος. Άλλωστε ή οι περισσότεροι τα έχετε διαβάσει ή θα βαρεθείτε την οικονομική ορολογία που δε συμβάλει απαραίτητα και από μόνη της στην κατανόηση της πραγματικότητας.

Να κάποιες σκέψεις για περαιτέρω σκέψεις:

Η ΕΕ είναι βραδυκίνητη, μη αλληλέγγυα, γραφειοκρατική και βαθιά νεοφιλελεύθερη. Περίπτωση αλλαγής της δε διαφαίνεται σε μέσο χρονικό ορίζοντα. Η Ελλάδα είναι δεσμευμένη με υπογραφές να ακολουθεί τα προτάγματα της συνθήκης της Λισσαβώνας (και κατ’ επέκταση του Μααστριχτ) χωρίς να ερωτάται. Οπότε θα μπορούσε να πει κανείς ότι τίποτε δεν μπορεί να αλλάξει. Η κοινωνική συναίνεση επιτυγχάνεται από τη εκπροσώπηση των απόψεων μόνο της συμμαχίας ΝΔ,ΠΑΣΟΚ και ΛΑΟΣ σε όλα τα ΜΜΕ. Η Αριστερά είναι στους δρόμους και λοιδορείται γι’αυτό- όταν πολλές φορές δεν αναφέρεται καν.

Όμως: τα μέτρα της κυβέρνησης δεν είναι τα τελικά, είναι τα πρώτα. Είναι σίγουρο ότι για λόγους ανταγωνιστικότητας θα επιβληθούν και στον ιδιωτικό τομέα μέχρι τον Ιούνιο. Οι απολύσεις στον δημόσιο τομέα θα πρέπει να φτάσουν τουλάχιστον τις 200.000, ενώ το κόστος ζωής ανέρχεται σε βαθμούς που οι τελευταίες δυο γενιές δεν έχουν ξαναζήσει. Η ανεργία μάλλον θα φτάσει στο 20%.

Νομίζω ότι πλέον όλοι-είτε το παραδέχονται είτε όχι- καταλαβαίνουν ότι η Αριστερά τόσα χρόνια δεν κινδυνολογούσε. Εγκόλπωνε την ορθολογικά καλύτερη ανάλυση σε σχέση με όλους του υπόλοιπους πολιτικούς δρώντες. Τα εργαλεία με τα οποία αναλύει την πραγματικότητα-παρ’όλη την απίστευτη χλεύη που δέχονται εδώ και δυο δεκαετίες- παραμένουν τα πλέον επαρκή και με τεράστια διαφορά. Η σοβαρότητα της έγκειται και στο ότι δεν είδε τώρα την πραγματικότητα που ήρθε, αλλά μιλάει γι’αυτήν από περίπου τη γέννηση της.

Συμπεράσματα: οι ζωές μας, οι κατακερματισμένες μετανεωτερικές ζωές μας, μπορούν να γίνουν καλύτερες. Μια ανάγνωση του Χάουαρντ Ζιν, ελεκτή της ιστορίας του λαού των ΗΠΑ, θα πείσει και τον πιο δύσπιστο. Αρκεί να γίνουμε κοινωνοί/συμμέτοχοι ενός κινήματος αμυντικής υπεράσπισης των κεκτημένων του όποιου κοινωνικού κράτους μέχρι τώρα έχουμε. Για να μπορέσει να συμβεί αυτό χρειάζεται οι υπάρχουσες δυνάμεις κοινωνικών αντιστάσεων να συνθέσουν τις διαφορές τους. Αυτό θα συμβεί μόνο αν η κοινωνία το εκπέμψει ως μήνυμα και η ίδια αρχίζει να δημιουργεί τα συλλογικά υποκείμενα που της ταιριάζουν. Η διαλεκτική κοινωνίας/πολιτικής μπορεί να συμβάλλει στην- με προοδευτικό πρόσιμο- μετατόπιση των πολιτικών συμπεριφορών.

Ναι, φυσικά, τα κινήματα δεν νικούν πάντα. Και εννοείται ότι είναι πολύ δύσκολο. Όμως η, σε τελική ανάλυση, υλιστική ιστορία των ανθρωπίνων κοινωνιών μας αποδεικνύει ότι ότι έχουμε πετύχει είναι ζήτημα πάλης των από κάτω με τους από πάνω. Τούτη είναι η βεβαιότητα που πλοηγεί τους ανθρώπους και αυτή θα συνεχίσει να είναι σαν η πιο σταθερή νομοτέλεια. Το ζήτημα είναι αν θα αποδεχτούμε την αλήθεια της μπαίνοντας στην πάλη ή μοιρολατρικά θα δεχτούμε ότι θέλουν. Η επιλογή είναι και δική μας. Ο Αντρέ Μπρετόν, του οποίου τη φράση χρησιμοποίησα για τίτλο, μάλλον το λέει απλότερα και έχει ήδη αποφασίσει με ποιανού το μέρος είναι.

Advertisements

Μόνιμος σύνδεσμος 1 σχόλιο

Τα πλούτη τους= η φτώχεια μας

Μαρτίου 15, 2010 at 12:51 (Οικονομία) (, )

Του Γιάννη Κυριακάκη

“Επιτέλους”! Αυτό αναφώνησε ο πρόεδρος του ΣΕΒ, Δημ. Δασκαλόπουλος, μετά το πρόσφατο διάγγελμα του πρωθυπουργού. Ενθουσιάστηκε από τη σκληρότητα των μέτρων που εξαγγέλθηκαν. Τώρα που μπήκαμε σε επιτήρηση θα πλέει σε πελάγη ευτυχίας. Τον περασμένο Οκτώβριο βρέθηκε σε μια έκθεση στο Λονδίνο κι αγόρασε ένα πίνακα 1,5 εκατ. $. Όσα θα βγάλει ένας εκπαιδευτικός δουλεύοντας 60 χρόνια ή ένας εμποροϋπάλληλος δουλεύοντας 80 χρόνια ! Είναι να μη χαίρεται με τη σκληρή λιτότητα (των εργαζομένων) και με την επιτήρηση;
Στην ελληνική κοινωνία υπάρχει συσσωρευμένος τεράστιος πλούτος κι εμείς πρέπει πάλι να πληρώσουμε για χρέη που ποτέ δεν δημιουργήσαμε. Τα ταμεία είναι άδεια αλλά και οι τσέπες μας επίσης. Ποιοι έχουν τέλος πάντων τα λεφτά;

Ας δούμε ορισμένα παραδείγματα :

Τα τελευταία 12 χρόνια το ΑΕΠ της χώρας αυξήθηκε κατά 60%. Αφού το δικό μας – των εργαζομένων – εισόδημα δεν αυξήθηκε καθόλου, ΠΟΥ ΠΗΓΕ ΟΛΟΣ ΑΥΤΟΣ Ο ΠΛΟΥΤΟΣ ;

30.000 ελληνικές οικογένειες διαθέτουν στα τμήματα private banking των τραπεζών περίπου 50 δις € ενώ άλλα 40 δις έχουν καταθέσει έλληνες πολίτες στο εξωτερικό. Μάλλον δημόσιοι υπάλληλοι θα ‘ναι.

Μόνο οι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο εταιρείες είχαν κέρδη: 11,8 δις € το 2009, 10 δις το 2008 και 11,3 δις το 2007. Η Εθνική Τράπεζα την τελευταία πενταετία είχε κέρδη 6,3 δις €. Το 2009 η ΔΕΗ πραγματοποίησε κέρδη 1,1 δις ενώ προέβλεπε ο προϋπολογισμός της 531 εκατ. €.
Ελληνικές επιχειρήσεις (υπολογίζονται 4.000) έχουν επενδύσει σχεδόν 20 δις € στο εξωτερικό, από τα οποία τα 16 δις στα Βαλκάνια.
Την τετραετία 2004 – 2008 χαρίστηκαν πάνω από 9 δις € σε περίπου 50.000 επιχειρήσεις ( τα 5,1 δις από τη μείωση του συντελεστή φορολόγησης των κερδών από 35% σε 25% και 3,5 δις από τις δυο ρυθμίσεις περαίωσης ανέλεγκτων χρήσεων.)
Υπάρχουν 10.000 υπεράκτιες (offshore) εταιρείες ελληνικών συμφερόντων που διακινούν γύρω στα 500 δις € και το δημόσιο χάνει ετησίως από φόρους 6 δις.

Κάθε χρόνο οι καταναλωτές πληρώνουν και οι επιχειρήσεις εισπράττουν αλλά δεν αποδίδουν περί τα 6 με 6,5 δις € από ΦΠΑ.
Η εισφοροδιαφυγή φτάνει τα 8 δις € ετησίως.

Πάνω από 5.000 επιχειρήσεις οφείλουν 31 δις € στο δημόσιο.

Οι έλληνες εφοπλιστές αγόρασαν το 2009 -χρονιά κρίσης- 164 μεταχειρισμένα πλοία διαθέτοντας 3,16 δις $. Μικρό ποσό για τους εφοπλιστές. Ο ελληνικός εφοπλισμός ελέγχει σχεδόν το 20% του παγκόσμιου στόλου και το 40,9% της κοινοτικής ναυτιλίας. Αν και αποτελεί παγκόσμια δύναμη στηρίζεται σημαντικά από το ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Η Εθνική Τράπεζα τους έχει δανείσει 3,5 δις €, η Πειραιώς 2 δις € κι ακολουθούν οι υπόλοιπες. Με τις δικές μας, τις λαϊκές αποταμιεύσεις – καταθέσεις οι τράπεζες χρηματοδοτούν το «θαύμα» της ελληνικής ναυτιλίας.

Κι επειδή είμαστε παραδοσιακά ναυτική χώρα δεν θα μπορούσε να υστερούμε και σε κότερα, θαλαμηγούς κλπ. Ο Θοδ. και Γιάννα Αγγελοπούλου πούλησαν τη θαλαμηγό τους -που ήταν η καλύτερη στη χώρα- κι αγόρασαν ένα υπερσύγχρονο mega yacht μήκους 85,6 μέτρων κι αξίας 150 εκατομ. $. Ο εφοπλιστής Προκοπίου έχει παραγγείλει θαλαμηγό 106 μέτρων και αξίας πάνω από 100 εκατ.$. Ο Π. Δράγνης έχει κότερο 82 μέτρα. Έχει γραφτεί ότι η θαλαμηγός του Μελισσανίδη κοστίζει 65 εκ., του Κούστα 60 εκ., του Βαφειά το ίδιο κι ακολουθούν άλλοι με ακριβότερα κι άλλοι με φθηνότερα κότερα, όπως Κοπελούζος, Πατέρας, Τσάκος, Αλαφούζος, Δημ. Κωστόπουλος, Ρέστης, Βασιλάκης, Κοντομηνάς, Μαρινόπουλος κλπ. Ο Σπ. Λάτσης νοικιάζει την 117 μέτρων «Τurama», σε μη έχοντες κότερο επιχειρηματίες, αντί 90.000 € τη μέρα !
Μη νομίσετε ότι υστερούμε και στον αέρα. Διακόσια είκοσι ιδιωτικά αεροπλάνα είναι καταγεγραμμένα στα ελληνικά νηολόγια (χώρια όσα είναι σε νηολόγια του εξωτερικού ). Η Μαρ. Λάτση έχει 3 ιδιωτικά τζετ (Boeing 757, Boeing 737 και Gulfstream IV), o Βγενόπουλος 2 (Cesna και Falcon 900), o M.Κυριακού ένα και καλό αξίας 50 εκ., ο Ρέστης ένα των 47 εκ., ο Κόκκαλης, ο Μελισσανίδης, ο Τσακίρης, ο Μαρινάκης, ο Θοδ. κι η Γ. Αγγελοπούλου και πολλοί άλλοι. Τα έξοδα συντήρησης ενός τέτοιου αεροσκάφους φτάνουν το χρόνο 1 με 1,5 εκατ. € !

Ο Λ. Λαυρεντιάδης ξόδεψε το Δεκέμβρη 70 εκ. € κι αγόρασε το 31,3% της Proton Bank αφού πρωτύτερα είχε δώσει 36 εκ. για το 50% του γηπέδου Καραϊσκάκη και άλλα 86 εκ. για να επαναγοράσει τη «Νεοχημική», από την πολυεθνική Carlyle. Έδωσε και κάτι «ψιλά» για ν’ αποκτήσει μερτικό σε κάποια από τα μεγαλύτερα ΜΜΕ της χώρας (13,53% στον Πήγασο, που ελέγχει ΜEGA και Έθνος, 9,62% στην Ελευθεροτυπία, κι ελέγχει Flash 9.61, Espresso, City Press, Αthens News, Σφήνα, Ισοτιμία κλπ). Ο Β. Ρέστης αγόρασε το πιο αναγνωρίσιμο τουριστικό αξιοθέατο του Μαυροβουνίου, το νησάκι του Αγ. Στεφάνου, ξοδεύοντας 30 εκ. € και σχεδιάζει να επενδύσει 50 εκ. χτίζοντας βίλες σε αυτό.
Έρευνα του Hotels.com (καλοκαίρι 2009) έδειξε πως η ακριβότερη σουϊτα στον κόσμο νοικιάζεται 50.000$ και είναι του Grand Resort στο Λαγονήσι Αττικής!

Σύμφωνα με στοιχεία του ΕΟΤ, από το Μάρτη του 2005 ως τον Οκτώβρη του 2009, είχαν υπαχθεί στον αναπτυξιακό νόμο (Ν. 3290/04) 1790 επενδύσεις ξενοδόχων προϋπολογισμού 5,7 δις € και επιδοτήθηκαν με 2,5 δις €. Δηλαδή το 44% ήταν από δικά μας λεφτά. Τζάμπα επενδυτές μιας και τα υπόλοιπα είναι δανεικά από τις δικές μας καταθέσεις στις τράπεζες.

Πάνω που πήγαν να μας πείσουν πως «δεν υπάρχει σάλιο» και λίγο μετά την ανακοίνωση της επιτήρησης, πληροφορηθήκαμε ότι αγοράζουμε 6 γαλλικές φρεγάτες κόστους 2,5 δις €, για να υπερασπίζουν τα «εθνικά μας δίκαια» ανοιχτά της Σομαλίας και στον Περσικό κόλπο.

Δεν αναφέρομαι καθόλου στις μίζες και στα σκάνδαλα (Siemens, Βατοπαίδι, δομημένα ομόλογα, διαγραφή προστίμου 5,5 δις € της «Ακρόπολης» κλπ) γιατί είναι γνωστά. Άλλωστε έχει επιληφθεί κι η ελληνική …«δικαιοσύνη».

Ούτε στα 28 δις € που τέθηκαν στη διάθεση των τραπεζών και τώρα τα χρησιμοποιούν για να δανείσουν το κράτος σαν κοινοί τοκογλύφοι.
Μπορεί να ζούμε όλοι στην ίδια χώρα αλλά είμαστε δυο διαφορετικές χώρες, δυο διαφορετικοί και αντίθετοι κόσμοι. Δυο κόσμοι μέσα στην ίδια χώρα.

Από τη μια ο κόσμος μας: ανεργία, απολύσεις, τρομοκρατία κι εξευτελισμοί στους χώρους δουλειάς, ανασφάλιστη εργασία, μερική απασχόληση, προσωρινή απασχόληση, συντάξεις των 400€ , μισθοί των 700 €, σύνταξη στα 67, δάνεια και κάρτες, τα φροντιστήρια των παιδιών, η βενζίνη στα 1,4 €, ο 14ος μισθός που κόβεται , η κατάργηση των συμβάσεων, ο φόβος κι η αγωνία για το αύριο.
Κι απ’ την άλλη ο κόσμος τους: τραπεζίτες, επενδυτές, golden boys, βιομήχανοι κι εφοπλιστές, πολυτελείς επαύλεις, ιδιωτικά τζετ, θαλαμηγοί, χειροποίητες Bentley και θηριώδη Hummer, διαμάντια και τσάντες Luis Vitton και Hermes, η Μύκονος, το Κολωνάκι και η Εκάλη, σαλέ και σούσι μπαρ, χαριτωμένοι μόδιστροι και «καλλιτεχνάδες διανοούμενοι λινάτσες», όπως λένε κι οι Active Member. Ένας κόσμος σπατάλης, χλιδής , σαπίλας και παρακμής.

Τελικά λεφτά υπάρχουν αλλά όχι για μας. Είναι δικά μας αλλά δεν είναι για μας. Εμείς τα «γεννήσαμε» αλλά δε μας ανήκουν. Φταίμε όμως κι εμείς γιατί όπως λέει κι η παροιμία «αν δεν εγονάτιζε η καμήλα δεν τηνε φορτώνανε». Η επίθεση που δεχόμαστε από ΠΑΣΟΚ – ΝΔ –ΕΕ και κεφαλαιοκράτες (διεθνείς και εθνικούς) δε θα σταματήσει ποτέ από μόνη της. Τώρα πρέπει να αναχαιτίσουμε την επίθεση, τώρα να διεκδικήσουμε αναδιανομή του πλούτου, έξοδο από τη ληστρική Ε.Ε. του κεφαλαίου. Για να επιστρέψει πάνω από την Ευρώπη το φάντασμα που κάποτε πλανιόταν, όπως έλεγε ο Μαρξ. Για ν’ αρχίσουν πάλι να τρέμουν οι ξεσαλωμένες, σήμερα, κυρίαρχες τάξεις.

* Ο Γιάννης Κυριακάκης είναι εκπαιδευτικός και οικονομολόγος

Μόνιμος σύνδεσμος Σχολιάστε

Υπέροχο άρθρο του Χάουαρντ Ζιν (από την Κυριακάτικη Αυγή)

Μαρτίου 15, 2010 at 12:50 (Κοινωνικά Κινήματα) (, , )

Χάουαρντ Ζιν: «Η δύναμη που καμιά εξουσία δεν μπορεί να υποτάξει»

Σε αυτό τον κόσμο του πολέμου και της αδικίας, πώς μπορεί κάποιος να παραμείνει κοινωνικά δραστήριος και προσηλωμένος στους κοινωνικούς αγώνες διατηρώντας την πνευματική υγεία του χωρίς να αφεθεί στην παραίτηση και τον κυνισμό;

Δεν είμαι βέβαιος για το αν ο κόσμος θα γίνει καλύτερος, αλλά είμαι απολύτως βέβαιος για το ότι δεν πρέπει να εγκαταλείπουμε το παιχνίδι όσο όλα τα χαρτιά δεν έχουν παιχτεί. Η μεταφορά είναι σκόπιμη: η ζωή είναι τζόγος. Με το να μην παίζεις, αρνείσαι οποιαδήποτε ευκαιρία να κερδίσεις. Παίζοντας και δρώντας δημιουργείς τουλάχιστον την πιθανότητα αλλαγής του κόσμου.

Υπάρχει η τάση να θεωρεί κανείς ότι αυτό που βλέπουμε σήμερα θα συνεχιστεί επ’ άπειρον. Ξεχνάμε πόσες φορές έχουμε εκπλαγεί από την ξαφνική κατάρρευση θεσμών, από εκπληκτικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο σκέφτονται οι άνθρωποι, από αναπάντεχα ξεσπάσματα ή εξεγέρσεις ενάντια σε τυραννίες, από το γκρέμισμα συστημάτων εξουσίας που φαίνονταν ανίκητα.

Αν κάτι αναδύεται από την ιστορία των προηγούμενων εκατό χρόνων, αυτό είναι το απολύτως απρόβλεπτο. Μια επανάσταση για την ανατροπή του τσάρου της Ρωσίας σε αυτή την καθυστερημένη ημι-φεουδαρχική αυτοκρατορία όχι μόνο αιφνιδίασε τις προχωρημένες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, αλλά ξάφνιασε και τον ίδιον τον Λένιν, που έσπευσε να επιβιβαστεί σε ένα τραίνο για την Αγία Πετρούπολη.

Ποιος μπορούσε να προβλέψει τις αλλόκοτες μεταβολές του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου; Το σύμφωνο Ρίμπεντροπ-Μολότοφ, την προέλαση του φαινομενικά ανίκητου γερμανικού στρατού στη Ρωσία και τις κολοσσιαίες απώλειες που προκάλεσε, το σταμάτημα στις πύλες του Λένινγκραντ, τα δυτικά σύνορα της Μόσχας και τους δρόμους του Στάλινγκραντ, την τελική ήττα του γερμανικού στρατού με τον Χίτλερ κρυμμένο στο καταφύγιό του περιμένοντας να πεθάνει.

Και έπειτα τον μεταπολεμικό κόσμο να παίρνει μια μορφή που κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει: Την κινεζική επανάσταση, τη θυελλώδη και βίαιη Πολιτιστική Επανάσταση και ύστερα μία ακόμη ανατροπή, με την μεταμαοϊκή Κίνα να απορρίπτει τις ιδέες και τους θεσμούς της κάνοντας ανοίγματα προς τη Δύση και αγκαλιάζοντας τις καπιταλιστικές επιχειρήσεις, κάτι που εξέπληξε τους πάντες.

Κανείς δεν προέβλεψε ότι οι πρώην αυτοκρατορίες της Δύσης θα διαλύονταν τόσο γρήγορα μετά τον πόλεμο ούτε πόσο διαφορετικές θα ήταν οι κοινωνίες που θα προέκυπταν στα νεοσύστατα κράτη, από τον καλοπροαίρετο κοινοτικό σοσιαλισμό του Νιερέρε στην Τανζανία έως την τρέλα του Ιντι Αμίν στη γειτονική Ουγκάντα. Η Ισπανία ήταν μία ακόμη έκπληξη. Θυμάμαι έναν βετεράνο της Ταξιαρχίας Αβραάμ Λίνκολν να μου λέει ότι ο ισπανικός φασισμός δεν μπορούσε να ανατραπεί χωρίς έναν ακόμη αιματηρό πόλεμο. Ωστόσο, όταν πέθανε ο Φράνκο, δημιουργήθηκε μια κοινοβουλευτική δημοκρατία ανοιχτή στους πάντες, τους σοσιαλιστές, τους κομμουνιστές, τους αναρχικούς.

Το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου άφησε δύο υπερδυνάμεις με τις δικές τους σφαίρες επιρροής. Ωστόσο δεν κατόρθωναν πάντα να διαμορφώνουν τις εξελίξεις, ακόμη και στα μέρη του κόσμου που βρίσκονταν κάτω από τον στενότερο έλεγχό τους. Η αποτυχία της Σοβιετικής Ένωσης να πετύχει τον στόχο της στο Αφγανιστάν, η απόφασή της να αποσυρθεί ύστερα από μια δεκαετία κατοχής, ήταν η πιο τρανταχτή απόδειξη ότι ακόμη και η κατοχή πυρηνικών όπλων δεν εγγυάται την κυριαρχία πάνω σε έναν αποφασισμένο πληθυσμό. Οι ΗΠΑ αντιμετώπισαν την ίδια πραγματικότητα. Διεξήγαγαν έναν ολοκληρωτικό πόλεμο στην Ινδοκίνα πραγματοποιώντας τους βαναυσότερους βομβαρδισμούς μιας μικροσκοπικής χερσονήσου στην παγκόσμια ιστορία και παρ’ όλα αυτά αναγκάστηκαν να αποχωρήσουν.

Στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων βλέπουμε καθημερινά νέα δείγματα για την αποτυχία των φαινομενικά ισχυρών να επιβληθούν στους φαινομενικά ανίσχυρους. Όπως στη Βολιβία και τη Βραζιλία, όπου τα κινήματα βάσης των εργαζομένων και των φτωχών εξέλεξαν νέους προέδρους που υπόσχονται να καταπολεμήσουν την καταστροφική εξουσία των επιχειρήσεων.

Κοιτώντας κανείς τον κατάλογο των μεγάλων εκπλήξεων, είναι σαφές ότι ο αγώνας για τη δικαιοσύνη δεν πρέπει ποτέ να εγκαταλείπεται εξαιτίας της συντριπτικής δύναμης εκείνων που διαθέτουν τα όπλα και τα χρήματα και που φαίνονται ανίκητοι στην εμμονή τους να τα διατηρήσουν. Η δύναμη αυτή αποδείχτηκε επανειλημμένα ευάλωτη απέναντι σε ανθρώπινες αρετές λιγότερο μετρήσιμες από τις βόμβες και τα δολάρια: το ηθικό σθένος, την αποφασιστικότητα, την ενότητα, την οργάνωση, την αυτοθυσία, το πνεύμα, την εφευρετικότητα, το κουράγιο και την υπομονή.

Είτε απο τους μαύρους της Αλαμπάμα και της Νότιας Αφρικής είτε από τους αγρότες του Ελ Σαλβαδόρ, της Νικαράγουας και του Βιετνάμ είτε από τους εργάτες και τους διανοούμενους της Πολωνίας, της Ουγγαρίας και της ίδιας της Σοβιετικής Ενωσης. Κανένας ψυχρός υπολογισμός για τον συσχετισμό δυνάμεων δεν πρέπει να αποθαρρύνει ανθρώπους που έχουν πειστεί για το δίκιο του αγώνα τους.

Προσπάθησα σκληρά να μιμηθώ τους φίλους μου στον πεσιμισμό τους για τον κόσμο (είναι τελικά μόνο οι φίλοι μου;), αλλά εξακολουθώ να συναντώ ανθρώπους που, παρά τα τρομακτικά πράγματα που συμβαίνουν γύρω τους, μου δίνουν ελπίδα. Όπου και αν πάω συναντώ τέτοιους ανθρώπους. Ιδίως νέους ανθρώπους, στους οποίους και ανήκει το μέλλον.

Και πέρα από μια χούφτα ακτιβιστών, φαίνεται να υπάρχουν εκατοντάδες, χιλιάδες άλλοι που παραμένουν ανοιχτοί στις ανορθόδοξες ιδέες. Όμως δεν φαίνεται να γνωρίζουν ο ένας την ύπαρξη του άλλου και έτσι, ενώ επιμένουν, το κάνουν με την απελπισμένη υπομονή του Σισύφου που χωρίς τέλος σπρώχνει τον βράχο του πάνω στο βουνό. Προσπαθώ να πω σε κάθε ομάδα ότι δεν είναι μόνη και ότι οι ίδιοι άνθρωποι που αποκαρδιώνονται από την απουσία ενός εθνικού κινήματος αποτελούν απόδειξη για τη δυνατότητα ενός τέτοιου κινήματος.

Οι επαναστατικές αλλαγές δεν έρχονται σε μια κατακλυσμική στιγμή (θα πρέπει να ανησυχούμε για τέτοιες στιγμές), αλλά σαν μια ατέλειωτη διαδοχή εκπλήξεων, μια ελικοειδής πορεία προς μια πιο αξιοπρεπή κοινωνία. Δεν χρειάζεται να εμπλακούμε σε μεγάλες, ηρωικές στιγμές για να συμμετάσχουμε στη διαδικασία της αλλαγής. Οι μικρές πράξεις, όταν πολλαπλασιάζονται από εκατομμύρια ανθρώπους, μπορούν να μετατραπούν στη δύναμη που καμιά εξουσία δεν μπορεί να καταστείλει, στη δύναμη που μπορεί να μεταμορφώσει τον κόσμο.

Ακόμη και όταν δεν «κερδίζουμε», υπάρχει η χαρά και η ικανοποίηση ότι συμμετείχαμε με άλλους ανθρώπους σε κάτι σημαντικό. Χρειαζόμαστε την ελπίδα. Ο αισιόδοξος δεν είναι απαραίτητα ένας μακάριος, ελαφρώς ανόητος τύπος που σφυρίζει μέσα στα σκοτάδια του καιρού μας. Το να είσαι αισιόδοξος σε δύσκολους καιρούς δεν σημαίνει να είσαι ανόητα ρομαντικός. Είναι κάτι που πηγάζει από το γεγονός ότι η ιστορία της ανθρωπότητας είναι μια ιστορία όχι μόνο ανταγωνισμού και σκληρότητας, αλλά και συμπόνιας, αυτοθυσίας, κουράγιου και καλοσύνης.

Αυτό που επιλέγουμε να υπογραμμίσουμε σε αυτή την πολύπλοκη ιστορία θα καθορίσει τελικά τις ζωές μας. Αν βλέπουμε μόνο το χειρότερο, η δυνατότητά μας να δράσουμε καταστρέφεται. Αν θυμόμαστε εκείνους τους καιρούς και τα μέρη όπου οι άνθρωποι συμπεριφέρθηκαν με αληθινή μεγαλοπρέπεια, αυτό μας κινητοποιεί και δίνει τουλάχιστον την πιθανότητα να στρέψουμε τον κόσμο προς διαφορετική κατεύθυνση. Και όταν δρούμε, δεν χρειάζεται να περιμένουμε κάποιο ουτοπικό μέλλον. Το μέλλον είναι μια άπειρη αλληλουχία παρόντων και με το να ζούμε σήμερα όπως πιστεύουμε ότι πρέπει να ζουν οι άνθρωποι σε πείσμα όλων των άσχημων πραγμάτων που συμβαίνουν γύρω μας, είναι από μόνο του μια υπέροχη νίκη.

Μόνιμος σύνδεσμος Σχολιάστε

Οι μετανάστες ως «της γης οι κολασμένοι»: σκόρπιες σκέψεις για το νομοσχέδιο της ιθαγένειας

Μαρτίου 15, 2010 at 12:46 (μετανάστες) (, , )

Βασίλης Ν. Ρόγγας

«Αφού η δημοκρατία συνεπάγεται εξ ορισμού σχετικά υψηλά επίπεδα καθολικότητας, ισονομίας, διαβούλευσης και προστασίας, προϋποθέτει ανυπερθέτως και την ιδιότητα του πολίτη» Charles Tilly, 1999

Έχω ακούσει αρκετές απόψεις τις τελευταίες μέρες για τους μετανάστες και το νομοσχέδιο για την ιθαγένεια. Δεν χρειάζεται να υπεισέλθω στις εσώτερες λεπτομέρειες και του ίδιου του νομοσχεδίου που είναι άτολμο και περιλαμβάνει στις ρυθμίσεις του μικρό αριθμό μεταναστών σε σχέση με το σύνολο. Έχει το χουζούρι του όμως να παρακολουθεί κανείς κόμματα, εντεταλμένους δημοσιολόγους, think tanks και πολίτες, δηλαδή συντεταγμένες πολιτικές και «ελεύθερα» σκεπτόμενα υποκείμενα, να είναι είτε υπέρ είτε κατά του νομοσχεδίου, με διαβαθμισμένα επιχειρήματα και από τις δυο πλευρές. Και το καλύτερο απ’όλα: η λαϊκίστικη ακροδεξιά ρητορεία ξαναπιάνει το νήμα της συκοφάντησης και του ψεύδους σα να μην πέρασε μια μέρα από το θάνατο του Υπουργού Προπαγάνδας της ναζιστικής Γερμανίας.

Με μια πρώτη ματιά θα μπορούσε κανείς να θεωρήσει το νομοσχέδιο για την ιθαγένεια ως τη νομική επικύρωση της συμβολής της Αριστεράς σε ένα ζήτημα που μέχρι χθες το πάλευε μόνη της. Θα μπορούσε εξίσου να πει κάποιος ότι η Σοσιαλδημοκρατία αποδεικνύει την όντως ευαισθησία της για τα ζητήματα των μεταναστών. Τέλος, κάποιος σοβαρός φιλελεύθερος θα μπορούσε να προσθέσει ότι η νομιμοποίηση μέρους των μεταναστών είναι πάρα πολύ καθυστερημένη σε σχέση με την προσφορά τους στην οικονομία της χώρας.

Τι ωραία συναίνεση!Ποιο είναι αυτό που πρέπει να διαβάσουμε πίσω από τις γραμμές; Είναι σαφές στους περισσότερους πολίτες ότι οι μετανάστες, όταν και εφόσον καταφέρουν να νομιμοποιηθούν με διαδικασίες που τους κοστίζουν δυσθεώρητα σε οικονομικούς και ψυχολογικούς πόρους, καταπιάνονται με χειρωνακτικές εργασίες στις οποίες συνήθως εξειδικεύονται. Γίνονται, με άλλα λόγια, η εργατική τάξη που πλέον πουθενά στην Ευρώπη (στην πρώην δυτική Ευρώπη) δεν υπάρχει σε πλειοψηφικούς αριθμούς, όπως μέχρι περίπου την δεκαετία του 1970. Οι σημερινοί μετανάστες αναλογικά μοιάζουν με τους εσωτερικούς μετανάστες της Ελλάδας των δεκαετιών μετά τον Πόλεμο. Αλλιώς: οι «ξένοι», σε συνθήκες υπογεννητικότητας, αναζωογονούν τον πληθυσμό και για να το πούμε και στεγνά, «καπιταλιστικά», μας σώζουν τα ασφαλιστικά ταμεία.

Οι ακροδεξιές φωνές (και όχι μόνο) που αντιτίθενται στο νομοσχέδιο ξεχνούν τις ελληνικές μεταναστευτικές ροές προς όλο το κόσμο και προσπαθούν να τοποθετηθούν εναντίον του νομοσχεδίου με όρους δικαίου του αίματος(και όχι του εδάφους).

Είναι αυτονόητο ότι μετανάστευση δεν συνέβη για πρώτη φορά στην Ελλάδα των δεκαετιών του ’90 και του 2000. Οι άνθρωποι μεταναστεύουν για αρκετούς λόγους και δε χρειάζεται να αναφερθώ σε όλους, αλλά δυο κύριοι θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι οι πόλεμοι και οι παγκοσμιοποιήσεις. Λέγοντας παγκοσμιοποιήσεις εννοούμε τις περιόδους μετά το 1500 (ραγδαία επέκταση της επιρροής της Ευρώπης, ανάπτυξη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, επέκταση Κινέζων , Αράβων ) , από το 1850 έως το 1914 ( όπου η μετανάστευση σε αριθμούς ήταν περίπου: 3 εκ. Ινδοί,9 εκ. Ιάπωνες, 10 εκ Ρώσοι, 20 εκ. Κινέζοι και 33 εκ. Ευρωπαίοι) και η τωρινή που εκκινεί από το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και μετά με μεγάλη επιτάχυνση από το τέλος του 20ου αιώνα μέχρι και σήμερα.

Η ιστορική καταγραφή δεν είναι μόνο για να δείξει σε κάποιον αμερόληπτο αναγνώστη κατά πόσο είναι σύνηθες να μεταναστεύουν οι άνθρωποι (που είναι), αλλά, αν μπορέσει να αναγνώσει καθαρά, να κατανοήσει ότι η μετανάστευση βρίσκεται σε αγαστή συνάφεια με τις πολιτικές που εφαρμόζουν τα ούτως ή άλλως μεταλλασσόμενα σε όλο αυτό το καιρό Κράτη.

Σε ένα κόσμο που οι μεταναστευτικές ροές είναι λοιπόν το ισοδύναμο του περαιτέρω ανοίγματος της ψαλίδας πλουσίων και φτωχών σίγουρα είναι κουτό η Δύση να προσπαθήσει να κλείσει τα σύνορα της (λες και κάτι τέτοιο πρακτικά μπορεί να γίνει ποτέ) ή να μετακινεί αναγκαστικά στα σύνορα τους παράνομους μετανάστες των χωρών της (λες και μπορεί ποτέ να τους βρει σε πλειοψηφικούς αριθμούς).

Στον κόσμο, δηλαδή, που ξαναδιαμορφώνεται εκτός των πλαισίων των εθνοκρατών η μετανάστευση είναι το υλικό απότοκο της αέναης αναδιανομής οικονομικών (και όχι μόνο) πόρων. Μπορούμε να προσλαμβάνουμε άραγες την μετανάστευση με θετικό πρόσημο; Σαφώς, αλλά μάλλον κάτι τέτοιο θα συνέβαινε σε ένα κόσμο όπου πέραν της ελεύθερης διακίνησης κεφαλαίων και εμπορευμάτων θα μπορούσε να υπάρχει και ελεύθερη μετακίνηση ανθρώπων. Και, περισσότερο, αυτό να εντάσσεται σε μια πολιτική παραδοχή του ότι ποτέ δε θα δημιουργήσουμε πλουραλιστικές πολυπολιτισμικές κοινωνίες μιας σχετικής ευημερίας αν λησμονούμε την διακύβευση της σχετικής οικονομικής δημοκρατίας. Έτσι λοιπόν, και μέχρι τότε, μάλλον θα πρέπει εμφατικά να ανεχθούμε ότι το μεταναστευτικό αντίστοιχο της ταξικής πάλης είναι η ανάγκη.

Με άλλα λόγια, οι άνθρωποι δε θα σταματήσουν να μεταναστεύουν εφόσον το χρειάζονται και δεν έχουν τίποτε άλλο να χάσουν. Χρέος, λοιπόν, της ΕΕ (άρα και του ελληνικού κράτους) είναι να πολιτογραφεί τους μετανάστες σε ένα σύστημα αυτοδίκαιης κτήσης της ιθαγένειας έτσι ώστε να αποκτούν «το δικαίωμα των δικαιωμάτων», κατά την Hanna Arendt. Αυτό, αν δεχτούμε τον προοιμιακό ορισμό του Tilly για τη δημοκρατία και με δεδομένη την δημοκρατικότητα των χωρών της ΕΕ και άρα της Ελλάδας.

Μόνιμος σύνδεσμος Σχολιάστε